گاتهام به کی لبخند زد؟ | بررسی تئوری شخصیتی آرتور فلک

داستان یه شورش اجتماعی یا خیال‌های یه ذهنِ فروپاشیده؟ شاید اون سکانس آخر، یه نقطه‌ی اوج نبوده، بلکه یه رؤیای نزیسته بوده؛ رؤیایی که فقط تو ذهن آرتور فلک, جون گرفت.

این نوشته، نه صرفاً تحلیل یه فیلم، بلکه یه جست‌وجو برای پیدا کردن مرز بین واقعیت و خیال توی یکی از تاریک‌ترین روایت‌های دنیای سینماست:

آیا آرتور واقعاً «جوکر» بود، یا فقط نقابش رو قرض گرفت؟

آرتور فلک” یه آدم اسکیزوفرنیکه که خودش رو به‌زور به‌عنوان «قهرمان» داستان تصور می‌کنه، مخصوصاً توی اون سکانس آخر که حس می‌کنه داره تاج پادشاهی جوکر بودن رو سر خودش می‌ذاره، مثل یه نماد هرج‌ومرج. ولی اون جوکری که ما تو بقیه فیلم‌ها دیدیم – مخصوصاً با بازی “هیث لجر” – یه آدم باهوش و حساب‌شده‌ست که می‌تونه نقشه‌های دقیق و پرفکری بکشه. این اصلاً با “آرتور فلکی” که ما می‌بینیم جور درنمیاد؛ چون اون بیشتر دنبال خودنماییه و لذت شخصی، نه یه جور ایدئولوژی خاص یا نقشه‌ی پیچیده.
اگه بخوایم فرض کنیم “آرتور” قراره تبدیل به اون جوکری بشه که ما می‌شناسیم، باید بپذیریم که دوباره به داروهاش دسترسی پیدا کرده، و بیماری اسکیزوفرنیاش – که ظاهراً خیلی هم شدیده – کنترل شده یا حتی بهتر شده. چون الان تنها نقطه‌ی اشتراک بین آرتور فلک” و جوکرهای دیگه، فقط تنفرش از بی‌عدالتی تو جامعه‌ست. بقیه چیزهاش” اصلاً شبیه اون جوکرها نیست.

این موضوع ما رو می‌بره به اون بخش آخر فیلم.

جایی که “آرتور” خیال‌پردازی می‌کنه که دعوت شده به شو مورای، با اعتمادبه‌نفس می‌رقصه، یه مونولوگ کامل تحویل می‌ده و بدون ذره‌ای تردید خودش رو تو مرکز توجه می‌ذاره، و بعد هم وسط جمعیت مثل یه افسانه راه می‌ره بیرون. حتی یه بار هم اون خنده‌های مریض و غیرقابل‌کنترلش رو نداره. در حالی که “آرتور” واقعی تو همچین شرایطی باید کلی استرس می‌گرفت چون خلاف جریان داره عمل می‌کنه. ولی تو این صحنه، خیلی مشکوک، بااعتمادبه‌نفس و خونسرد نشون داده می‌شه! اعتراضات هم درباره‌ی سرمایه‌داری درنده و حقوق کارگرهاست – مسائلی که به‌نظر نمی‌رسه” آرتور” اصلاً ازشون سر دربیاره، چون نه تحصیلات داره نه تجربه‌ای. از بچگی بدش هم که دیگه بگذریم!
البته ، “آرتور” واقعاً قربانی سیستم بود. ولی دغدغه‌ی فلسفی نداشت. در حالی که اون جوکری که تو ذهن ماست، یه فلسفه‌ی مشخص داره، یه آدم آگاهه و خوب می‌فهمه داره چی کار می‌کنه. با وضعیت روانی “آرتور”، بعیده حتی در آینده هم بتونه به اون درجه برسه. اون فقط دنبال انتقام‌های شخصیه. حتی توی خیالاتش هم “گاتهام” یه شهر نرماله – در حالی که بقیه جوکرها دقیقاً خلاف این رو باور داشتن.

نظریه‌ی کرگدن اینه که جوکر واقعی یه جای دیگه‌ست، با همون کت بنفش معروف.

اون بود که باعث شد اعتراض‌ها خشن بشن (چون همیشه یکی هست که اعتراض مسالمت‌آمیز رو به خشونت می‌کشونه). واسه همینه که می‌بینیم یه عده از معترض‌ها ماسک جوکر زدن. احتمالاً اون جوکرِ واقعی یه جورایی پشت صحنه در حال تحریک مردم بوده، در حالی که “آرتور” فقط تو دنیای خیالی خودش سیر می‌کرده و فکر می‌کرد داره قهرمان می‌شه. پس توی اون شورش‌ها، “آرتور” فقط داره توی ذهنش، خودشو قاطی داستان می‌کنه و خیال‌پردازی می‌کنه. یه جاهایی خبرهایی درباره‌ی یه دلقک خلافکار تو اخبار هست که لزوماً به اون سه نفری که “آرتور” کشت ربطی نداره. اگه این‌طور باشه، یعنی آرتور” کم‌کم یه دنیای خیالی ساخته که خودش رو همون جوکر خلافکار می‌بینه – چون “خب گریم دلقکی داشت. به خاطر تروماهاش و نداشتن دارو، خودش رو قانع کرده که اون آدمه. در حالی که در واقع فقط داره ادای اون آدم رو در میاره (”آرتور” همیشه در حال تقلید از یه آدم دیگه‌ست)، ولی خودش اون نیست. حتی معلوم نیست واقعاً رفته به برنامه‌ی مورای یا نه. شاید رفته ولی اونقدر بااعتمادبه‌نفس نبوده. شاید اون سکانس‌ قتل هم فقط تو ذهنش بوده. چون در نهایت دستگیر می‌شه.
جوکر واقعی همیشه یه نقشه واسه فرار از دست پلیس داره…
ولی “آرتور” نه. شخصیتش با اون جوکری که می‌شناسیم هماهنگ نیست.

همینم دلیلشه که همه‌ی جوکرهای دیگه لباس بنفش داشتن، ولی آرتور یه کت قرمز پوشید. چون فقط همونو داشت…👀

چون واقعاً جوکر نیست.

این فیلم برای تو ساخته شده اگه تایپ شخصیتیت یکی از ایناست:

باهم در ارتباطیم!